Camping Bakkum, gelegen als exclavering in Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat, onderzoekt de impact van een gewijzigd winterstallingsbeleid op overwinterende vogels en natuurkwaliteit. Het huidige beleid van jaarlijkse ontruiming zorgt voor verstoring in kwetsbare wintermaanden (november–maart) en stikstofuitstoot door transport. Het nieuwe beleid voorziet in een roulerende cyclus van vier jaar, waarbij één kwart van de camping jaarlijks ontruimd wordt en drie kwart blijft staan.

Onderzoeksmethode

Het onderzoek is uitgevoerd met gestandaardiseerde Punt Transect Tellingen (PTT), ontwikkeld door SOVON. Hierbij zijn 20 vaste telpunten over het campingterrein uitgezet. Op elk punt werden gedurende vijf minuten alle vogels geteld, zowel op zicht als op geluid, tussen 08:00 en 13:00 uur. De tellingen vonden plaats in de winterseizoenen 2023–2024, 2024–2025 en 2025–2026, met respectievelijk 7, 4 en 4 rondes. De data zijn direct in het veld ingevoerd via de Avimap-app.

Belangrijkste resultaten

De soortenrijkdom steeg van 42 soorten in 2023–2024 naar 48 soorten in 2025–2026. Opvallende waarnemingen betroffen:

  • Houtduif: Hoge aantallen (tot 56 individuen), mede beïnvloed door faunabeheervergunningen.
  • Koolmees en Pimpelmees: Dominante wintergasten, met name in struiklagen en bomen.
  • Vink en Merel: Grondfoerageerders die profiteren van open terrein tussen stacaravans.
  • Grote bonte specht en Boomkruiper: Boombewoners die wijzen op een gezonde bomenstructuur.
  • Tjiftjaf en Zanglijster: Vroege voorjaarswaarnemingen, indicatief voor migratie en vestiging.

Conclusies

  1. Camping Bakkum als rust- en foerageergebied: De camping fungeert als waardevol habitat voor wintergasten en vroege broedvogels, met name door de combinatie van open en gesloten structuren.
  2. Effecten nieuw beleid:
    • Voordelen: Meer winterrust (minder verstoring) en natuurlijke begroeiingsontwikkeling (ondergroei/struwelen).
    • Risico’s: Afname foerageeroppervlak (75% blijvende stacaravans) en afsterven vegetatie door gebrek aan zonlicht.
  3. Vroege voorjaarsvestiging: Kan standhouden bij beperkte verstoring, mits open terrein behouden blijft

Beleidsaanbevelingen

  • Beperk verstoring in kwetsbare periodes: Voer ontruiming uit buiten de broedperiode (april–juli).
  • Stimuleer natuurlijke begroeiing: Laat ondergroei en struwelen ontwikkelen in ontruimde delen.
  • Behoud open terrein: Zorg voor vrije ruimte tussen stacaravans om foerageergebieden voor grondbewoners te behouden.
  • Monitor effecten: Zet de PTT-tellingen voort in 2026–2027 om trends in vogelpopulaties te meten.

De camping fungeert als bufferzone voor Natura 2000, met potentie voor klimaatadaptatie en stikstofreductie. Het onderzoek biedt een baseline voor toekomstige monitoring en beleidsbeslissingen.